AYIPLI MAL KARŞISINDA TÜKETİCİNİN HAKLARI NELERDİR?
Giriş
Tüketici hukuku, mal veya hizmet satın alan tüketicilerin haklarını korumayı amaçlayan önemli bir hukuk dalıdır. Günümüzde internet alışverişlerinin ve ticari faaliyetlerin artmasıyla birlikte tüketici ile satıcı arasındaki uyuşmazlıklar da çoğalmıştır. Tüketicilerin yasal haklarını bilmeleri, olası mağduriyetlerin önüne geçilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Tüketici Hukukunun Kapsamı
Tüketici hukuku; mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan uyuşmazlıkları, tüketici sözleşmelerini, ayıplı mal ve hizmetleri, garanti uygulamalarını ve mesafeli satışları kapsamaktadır. Bu hukuk dalı, tüketicilerin ekonomik çıkarlarının korunmasını amaçlamaktadır.
Ayıplı Mal Nedir?
Satın alınan bir ürünün taraflarca kararlaştırılan özellikleri taşımaması, kullanım amacını karşılamaması veya beklenen faydayı sağlamaması halinde ayıplı mal söz konusu olabilmektedir. Üründeki kusurların sonradan ortaya çıkması da tüketicinin haklarını ortadan kaldırmamaktadır.
Tüketicinin Seçimlik Hakları
Ayıplı malın varlığı halinde tüketici aşağıdaki haklardan birini kullanabilmektedir:
• Satış sözleşmesinden dönme ve bedel iadesi talep etme
• Ürünün ücretsiz olarak onarılmasını isteme
• Ayıp oranında bedel indirimi talep etme
• Ürünün ayıpsız misli ile değiştirilmesini isteme
Bu hakların kullanılması kanun tarafından güvence altına alınmıştır.
Mesafeli Satışlarda Cayma Hakkı
İnternet, telefon veya diğer uzaktan iletişim araçları kullanılarak yapılan alışverişlerde tüketiciler belirli şartlar altında cayma hakkına sahiptir. Bu hak sayesinde tüketici, herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden dönebilmektedir.
Tüketici Uyuşmazlıklarının Çözümü
Tüketici ile satıcı veya hizmet sağlayıcı arasında ortaya çıkan uyuşmazlıklar, Tüketici Hakem Heyetleri ve Tüketici Mahkemeleri aracılığıyla çözülebilmektedir. Başvuruların usulüne uygun şekilde yapılması hak kayıplarının önlenmesi açısından önem taşımaktadır.
Sonuç
Tüketici hukuku, tüketicilerin ekonomik menfaatlerini koruyan ve ticari ilişkilerde denge sağlayan önemli bir hukuk dalıdır. Ayıplı mal ve hizmetlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda hakların etkin şekilde kullanılabilmesi için hukuki destek alınması fayda sağlamaktadır.
Tüketici Hukuku Sıkça Sorulan Sorular
Bir ürün; beklenen kaliteyi taşımıyorsa, tanıtıldığı gibi değilse, kullanım amacını
karşılamıyorsa “ayıplı mal” sayılır.
Tüketicinin 4 temel seçimlik hakkı vardır. Ürünü iade edip para alma, ücretsiz tamir, yenisiyle değişim, ayıp oranında indirim.
Mesafeli satışlarda (internet alışverişi) 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden cayma hakkı kullanılabilir ve kargo ücreti çoğu durumda satıcıya aittir.
Ayıplı malda iade zorunludur. Cayma hakkı olan satışlarda da engellenemez.
Azami tamir süresi: 20 iş günü olup bu süre aşılırsa ürünün değişimini talep edebilirsin.
Cayma hakkı kullanılıyorsa genelde satıcı öder ancak önceden açıkça belirtilmişse tüketiciye yüklenebilir.
Ayıplı ürünlerde kesinlikle geçersiz, mesafeli satışlarda da cayma hakkını kaldıramaz.
Hakem heyeti sınırını aşan uyuşmazlıklarda, heyet kararına itiraz edilirse Tüketici
Mahkemesi’nde dava açılır.
